Skocz do zdjęć

Bóbr europejski (Castor fiber)

Wigierski Park Narodowy to królestwo bobrów. Nie na darmo bóbr znajduje się w logo tego parku narodowego. Bobry żyją tu wszędzie... nad rzekami, nad jeziorami (bardzo lubią jeziora dystroficzne zwane sucharami) , w śródpolnych zabagnieniach i rowach melioracyjnych. Wznoszą tamy, kopią nory i budują żeremia... a przede wszystkim, to co najłatwiej zobaczyć, to ścinają drzewa.

Bobry są zwierzętami silnie związanymi ze środowiskiem wodnym. Żyją wyłącznie nad brzegami wód, doskonale pływają i bardzo niechętnie oddalają się od zbiorników wodnych. Jako jedno z nielicznych zwierząt są w stanie przekształcać środowisko naturalne do własnych potrzeb. Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo i ułatwić poruszanie bobry często tworzą sztuczne rozlewiska budując tamy. Do celów komunikacyjno-transportowych kopią również kanały mające nieraz i kilkaset metrów długości. Ponieważ człowiek uzurpuje sobie wyłączne prawo do przekształcania środowiska dla swoich celów, działalność bobrów często rodzi konflikty i sprowadza na te zwierzęta niechęć i nienawiść ludzi.

Zwierzęta te mieszkają w żeremiach bądź norach. Żeremia najczęściej spotyka się nad jeziorami i nad rozlewiskami. Nad rzekami, gdy nad wodę schodzą strome zbocza, często wystarczają im wykopane w ziemi nory.

Bobry żywią się wyłącznie pokarmem roślinnym. Latem zjadają liście, pędy czy kłącza roślin rosnących nad brzegami wód i grzybami. Nie pogardzą również ziemniakami czy burakami z sąsiadujących pól uprawnych. Jesienią i wczesną wiosną, gdy brakuje roślin zielnych, ścinają drzewa i zjadają korę i bogate w substancje pokarmowe łyko, pozostawiając drewno. Preferują drzewa i krzewy liściaste - głównie leszczynę, wierzby, osiki, brzozy. W razie niedoboru powyższych gatunków potrafią ścinać dęby, olchy a w ostateczności sosny. Z nieznanych powodów, czasem ogryzają pnie sosen z kory, nie ścinając ich. Jeśli w pobliżu ich siedziby znajduje się sad, oczywiście drzewa owocowe również mogą paść ofiarą ich zębów. Latem bobry również ścinają drzewa, jednak mniej intensywnie. Wynika to z faktu iż zęby bobra rosną bez przerwy i gdyby nie były ścierane po prostu będą zbyt długie, dlatego przez cały rok muszą trochę nimi "popracować". Najintensywniej bobry pracują jesienią. Wtedy ścinają najwięcej drzew. Odcięte gałęzie zatapiają w wodzie, wbijając je w dno, tworząc zapasy na zimę. O tej porze naprawiają też żeremia i umacniają tamy. Bóbr nie śpi przez całą zimę. Co jakiś czas budzi się, oznacza swoje terytorium i posila się, korzystając z zapasów. Jeśli zapasy na zimę były zbyt skromne, zdarza się, iż również o tej porze roku zaczyna ścinać drzewa. Nie są to zwierzęta ściśle osiadłe. Zwykle jedna rodzina, nawet nad jednym zbiornikiem wodnym, utrzymuje kilka żeremi czy nor, co jakiś czas zmieniając siedzibę. Ma to na celu "przewietrzenie" starego lokum w którym nagromadziły się pasożyty czy chorobotwórcze drobnoustroje. Czasem rodzina, gdy skończy się pokarm w jednym miejscu, przeprowadza się nad inne jezioro by powrócić na stare włości po kilku latach, o ile ktoś nie zajął ich starego miejsca.

Bobry żyją w stałych parach. Młode pozostają z rodzicami 2-3 lata. Po tym okresie młode opuszczają rodzinne żeremie i wyruszają w poszukiwaniu własnego miejsca. Zwykle żeremie opuszczają wiosną, przed przyjściem na świat nowego pokolenia. W swoich wędrówkach, młode często oddalają się dość znacznie od wody. Co roku pracownicy Wigierskiego Parku Narodowego wzywani są aby zabrać młode, wędrujące bobry z przeróżnych miejsc - z piwnic wolno stojących domów, z centrum Suwałk, itp. Okres godowy u bobrów wypada od stycznia do marca, w zależności od warunków pogodowych. Po 15 tygodniach przychodzą na świat młode. W okresie tym, z żeremi można usłyszeć piski boberków, podobne nieco do płaczu dziecka. Młode już po kilku dniach zaczynają pływać w pobliżu żeremia.

Trochę o obserwacji

Bóbr jest zwierzęciem o nocnej aktywności. Dlatego też najlepszą porą do ich obserwacji jest lato, gdy noce są krótkie, a na długo przed wschodem słońca jest wystarczająco jasno by coś widzieć. Należy udać się wtedy wczesnym rankiem (3.00-4.00 rano) we właściwe miejsce i czekać.... Można też spróbować szczęścia o zmierzchu. Czasem bobry wychodzą z dziennych ukryć już około godziny 20.00. Nie trzeba się specjalnie ukrywać, gdyż mają one dość słaby wzrok... ale za to doskonale słyszą każdy trzask gałązki i wyczują niesiony wiatrem zapach człowieka. Dlatego trzeba pamiętać by usadowić się po zawietrznej w stosunku do miejsca spodziewanej obecności bobrów. Członek rodziny, który zwietrzy niebezpieczeństwo uderza silnie ogonem o wodę, wydając głośny dźwięk i ostrzegając swoich towarzyszy. Zwykle potem długo już się nie pokazują...

Więcej o bobrach można dowiedzieć się ze strony "Nasze bobry" http://www.bobry.org

Skocz na początek